Każda gmina w Polsce jest zobowiązana do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów. Co za tym idzie, mieszkańcy gmin zobowiązani są do segregacji wytwarzanych przez nich odpadów komunalnych (bytowych). Zapis, jaki znajdziemy w art. 4d Ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który jasno wskazuje taki właśnie obowiązek:
„Wytwórcy odpadów komunalnych są obowiązani do selektywnego zbierania wytworzonych przez siebie odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1.”
Celem prowadzenia selektywnej zbiórki jest wdrażanie tzw. circular economy – gospodarki w obiegu zamkniętym. Założenia circular economy zwracają uwagę na konieczność takiego myślenia o produktach wprowadzanych na rynek, by już na etapie ich projektowania zakładać, iż w pewnym momencie staną się one odpadem i szukania takich rozwiązań, by odpady te mogły na nowo wrócić do obiegu (szczególnie poprzez ich odzysk i recykling oraz oczywiście zapobieganie w ogóle ich powstaniu).
Gospodarka w obiegu zamkniętym jest tym skuteczniejsza im mniej wytwarzanych przez nas odpadów trafia do unieszkodliwiania np. poprzez spalanie, a w szczególności poprzez składowanie na wysypiskach. Dlatego też zbieramy odpady podzielone na frakcje, z których dużą część można poddać procesom odzysku lub recyklingu. Część z nich stanowi w ogóle materiał surowcowy do ponownego wykorzystania bez konieczności wykonywania bardzo nakładochłonnych zabiegów (np. szkło, papier).
Od czasu do czasu zgłaszają się do nas mieszkańcy, którzy pytają o sens segregacji, skoro część frakcji selektycznie zebranych (np. odpady wielkogabarytowe) są droższe w zagospodarowaniu niż odpady zmieszane, szukając w zwiększeniu procentowego udziału odapdów zmieszanych drogi do obniżenia całego systemu, a tym samym zmniejszenia stawki za odpady dla mieszkańców.
Niestety, wspomniana na wstępie Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 3b wskazuje konieczność osiągania przez gminy odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Za brak osiągnięcia tego poziomu gminom grożą poważne kary pieniężne. Przykładowo w ostatnim czasie Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na jedną z gmin, zlokalizowanych na obszarze jego działania, karę własnie za brak właściwego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu za 2020 rok w wysokości 1,6 miliona złotych. Tak więc, biorąc pod uwagę wysokość kar nie można tego tematu bagatelizować. By wskazać skalę problemu, za który w ostatnim czasie zaczęły być przyznawane kary warto dodać, że z kolei na obszarze działania Pomorskiego WIOŚ na 123 gminy, niemal 80 nie osiągnęło wymaganych wskaźników. A wskaźnik jest co roku coraz wyższy i w 2035 roku ma osiągnąć 65% zbieranych w gminach odpadów komunalnych.
Gminie Solec Kujawski, jak na razie, udawało się osiągać odpowiedni poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, jednak wartości naszego wskaźnika daleko do 65%, do których docelowo będziemy musieli dojść. Dlatego tak ważne jest to, byśmy wszyscy – Gmina, ZGK, Mieszkańcy – myśleli o tym, jak zwiększać procentowy udział odpadów segregowanych w całej masie odpadów, to znaczy, jak segregować skutecznie i wytwarzać jak najmniej odpadów zmieszanych.
Pamiętajmy zatem o tym, produkując odpady. Brak segregacji nie tylko naraża nas indywidualnie na wysokie kary (dla przypomnienia, Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie Solec Kujawski, za brak segregacji przewiduje nałożenie podwyższonej stawki za odpady – trzykrotność stawki podstawowej dla danej nieruchomości), ale też bardzo wysokie kary dla Gminy za brak osiągnięcia odpowiedniego poziomu pzygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Kary, która de facto dotyka i tak nas wszystkich – solecczan.